- Trzy dramaty w walce o nagrodę
- Ekonomia, technologia i zmęczenie polskiego społeczeństwa
- Gliwicki finał i nowa nagroda Miesięcznika „Dialog”
Zajrzyjcie na chwilę za kulisy tej rywalizacji, bo tegoroczna edycja przyniosła rekordowe zainteresowanie i twarde diagnozy. Do konkursu ustanowionego przez prezydenta Gliwic Adama Neumanna zgłoszono 77 utworów z całej Polski. W pierwszym etapie sześcioosobowa Komisja Kwalifikacyjna, pracująca pod przewodnictwem Janusza Legonia, wyłoniła z tej puli 21 tekstów. Następnie Kapituła Nagrody, w której zasiadają Maja Kleczewska jako przewodnicząca oraz Martyna Wawrzyniak, Remigiusz Brzyk, Jacek Cieślak i Paweł Szkotak, wybrała ścisły finał. O główną stawkę zawalczą Daria Sobik z tekstem „Na wieczne nieoddanie”, Robert Traczyk z dramatem „Niech mnie krew pańska zaleje” oraz Katarzyna Mazur-Lejman, autorka sztuki „Szkieletanny”.
Warto wiedzieć, dlaczego akurat te teksty zwróciły uwagę jurorów. Wyróżnione prace udowadniają, że współczesna scena staje się miejscem bezpardonowej debaty o rzeczywistości kształtowanej przez pieniądz. Autorki i autorzy biorą na warsztat biedę, rosnące rozwarstwienie społeczne oraz wpływ nowych technologii na ludzką tożsamość i zdrowie psychiczne. Zamiast uniwersalnych przypowieści dostajemy tu literacki zapis socjologicznych nastrojów: gniew, wszechogarniające zmęczenie i świadomość, że rynek potrafi skomercjalizować nawet odruchy buntu. Dawne wyobrażenie o świecie budowanym przez rzetelną pracę i wielką historię ustępuje miejsca pytaniom o to, co zostaje z człowieka w zderzeniu z bezdusznymi mechanizmami ekonomicznymi.
Zdaniem kapituły, ta krytyka systemu i tęsknota za szacunkiem dla jednostki tworzą specyficzny, współczesny idealizm, który można określić mianem nowego, dystopijnego romantyzmu. Twórcy nowego polskiego dramatu pokazują pokolenie, które urodziło się w sieci, a teraz próbuje odzyskać poczucie zakorzenienia.
Gliwicki adres tej rywalizacji nie jest dziełem przypadku. Tadeusz Różewicz spędził w Gliwicach dwadzieścia lat w jednym z najpłodniejszych okresów swojego życia, mieszkając w kamienicy przy ulicy Zygmunta Starego i tworząc dzieła, które odmieniły oblicze polskiej literatury. To tu powstała legendarna „Kartoteka”, tu narodził się Różewicz dramaturg, a sam pejzaż Śląska i tutejszy rytm pracy na stałe wszedł do wnętrza jego twórczości. Jak podkreślają inicjatorzy nagrody Grzegorz Krawczyk, Joanna Oparek i Juliusz Pielichowski, celem konkursu jest zarówno wsparcie piszących dla teatru twórców, jak i promocja najcenniejszych zjawisk współczesnej dramaturgii.
Na zwycięzcę czeka statuetka oraz kwota 50 000 złotych, a nagrodzony dramat zostanie wystawiony na deskach gliwickiego teatru i opublikowany przez Muzeum w Gliwicach w serii „Czytelnia Sztuki”. Z kolei pozostali dwaj finaliści otrzymają po 5000 złotych. Co więcej, w tym roku po raz pierwszy przyznana zostanie Nagroda Specjalna Miesięcznika „Dialog”, który jest stałym partnerem wydarzenia. Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi w połowie listopada podczas dni teatru i dramaturgii współczesnej w Gliwicach, a my z pewnością będziemy śledzić, komu kapituła przyzna ostatnie słowo.
